Monday, September 21, 2020

TARI YAANZA KWA KASI UTOAJI MAFUNZO KWA VITENDO KUINUA UBORA WA ZAO LA KOROSHO



Mratibu wa Kitaifa wa Zao la Korosho kutoka Kituo cha Utafiti wa Kilimo TARI Naliendele, Dkt.Geradina Mzena, akitoa mada kwenye mafunzo ya kilimo bora cha korosho yaliyotolewa jana kwenye ukumbi wa Halmashauri ya Mji Mdogo wa Gairo kwa Maafisa Ugani na Wakulima kutoka Halmashauri 7 za  Mkoa wa Morogoro. 

 

Mtafiti Mwandamizi na Mdhibiti wa visumbufu vya wadudu na magonjwa kwenye zao la korosho, kutoka Tari- Naliendele  Dkt.Wilson Nene, akitoa mada kwenye mafunzo hayo.

Mtafiti  kutoka Tari- Naliendele Programu ya Zao la Korosho, Kasiga Ngiha, akitoa mada kuhusu Agronomia ya korosho.


Washiriki wakiwa katika mafunzo hayo.

Mkuu wa Kituo cha Morogoro kutoka Bodi ya Korosho, Luseshelo Silomba akizungumza kwenye mafunzo hayo.


Mafunzo yakiendelea.

Afisa Kilimo wa Wilaya ya Gairo, Eunice Kyungai akizungumza kwenye mafunzo hayo.

Washiriki wakiwa katika mafunzo hayo.

Afisa Kilimo na Mratibu wa Zao la Korosho Ofisi ya Mkuu wa Mkoa wa Morogoro,Isabella Chilumba akizungumza. 


Mafunzo yakiendelea.


Mjadala ukiendelea.

Washiriki wakiwa kwenye mafunzo hayo.
Mkulima Elizabeth Senyagwa kutoka Gairo,  akishiriki moja ya mjadala  kwenye mafunzo hayo kwenye mafunzo hayo.

Afisa Kilimo wa Wilaya ya Kilosa, Elina Dastan, akizungumza kwenye mafunzo hayo.

Afisa Kilimo Abilah Samli kutoka Kilosa akizungumza kwenye mafunzo hayo.

Mkulima kutoka Dumila, Samwel Dede akishiriki moja ya mjadala  kwenye mafunzo hayo.



Godwin Myovela na Dotto Mwaibale.

TAASISI ya Utafiti wa Kilimo Nchini (TARI) kupitia Kituo chake cha Naliendele kimewataka wakulima wote wa zao la korosho kubadilika na kuanza kulima kilimo cha biashara kwa kuzingatia 'agronomia' stahiki ili kuongeza tija na ubora wa zao hilo.

Sambamba na hilo kituo hicho kimetoa angalizo kwa wakulima na wadau wa korosho kuhakikisha wanaepuka udanganyifu wowote wanapohitaji huduma ya mbegu bora ya zao hilo, badala yake wawasiliane na Maafisa Kilimo wa eneo husika ili kupata maelezo ya namna ya upatikanaji wake .

Mratibu wa zao hilo kitaifa kutoka Kituo cha Utafiti wa Kilimo Tari Naliendele Dkt.Geradina Mzena aliyasema hayo  kwenye ukumbi wa Halmashauri ya Mji Mdogo wa Gairo jana wakati   akifungua mafunzo ya kilimo bora cha zao la korosho kwa maafisa ugani na wakulima kutoka Halmashauri 7 za Mkoa wa Morogoro.

"Tari Naliendele hatuuzi mbegu kwa fedha taslimu, lazima uwe na namba ya malipo 'control number' na  endapo ukiuziwa mbegu na mtu yeyote kwa fedha taslimu ujue umeibiwa. Korosho ni zao la kudumu, lina mfumo wake na kamwe usijaribu kupanda mbegu usiyoijua." alisema Mzena.

Alisema mbegu bora ya zao hilo na aina zake huzalishwa na Kituo cha Utafiti wa Kilimo cha Tari Naliendele pekee na sio kwingineko, hivyo wakulima wanapaswa kuwa makini ili kwa pamoja kuweza kuinua ubora wa zao hilo na kujihakikishia uwepo wa soko lake kitaifa na kimataifa.

Aidha Mtafiti huyo na Mgunduzi wa zao hilo Dkt.Mzena alisema ili kubaini kama mbegu ya korosho husika ina ubora ni sharti idadi ya punje za korosho ziwe chini ya 200 kwa kilo moja na sio zaidi ya hapo.

Mratibu huyo kitaifa alifafanua kwamba kilo moja ya zao hilo inaposheheni punje zaidi ya 200 hudhihirisha wazi kuwa ubora wa mbegu hiyo una mashaka na mkulima husika anapaswa kufika Tari Naliendele ili kupatiwa mbegu mbadala zenye ubora.

Hata hivyo akizungumza mbele ya wakulima na maafisa ugani, Mzena ambaye pia ni Mratibu wa  Utafiti na Ubunifu kutoka Kituo cha Tari Naliendele alibainisha kuwa pamoja na mambo mengine korosho ambayo hulimwa na takribani watanzania laki 283 nchini ina faida kubwa katika kuongeza kipato cha kaya na kuondoa umasikini.

Alisema Mtanzania yeyote atakayelima korosho ndani ya mikoa rafiki takribani 17 inayostawisha zao hilo ni dhahiri atajipatia pesa za kutosha kutokana na ukweli kwamba zao hilo lina nguvu na utajiri mkubwa, tofauti na mazao mengine. Kikubwa ni kuzingatia kanuni bora za kilimo.

"Korosho haijawahi kukosa soko la uhakika, na zaidi inamfumo wa soko linaloeleweka unaoitwa stakabadhi ghalani na kukuwezesha kukopesheka kupitia taasisi za fedha." alisema.

Mzena alisisitiza kwa wale walio mbali na vituo vya Tari wakihitaji huduma ya mbegu bora wamuone Afisa ugani wa eneo lake ili hatimaye awasiliane na Tari Naliendele ili kuepuka hasara ya mkulima kuuziwa mbegu na viuatilifu feki.

"Mbegu za zao hili la kimkakati na aina zake zinazozalishwa na kituo chetu zinavumilia ukame, magonjwa, visumbufu vya wadudu na zinatoa mazao mengi." alisema Mzena.

Kwa upande wake Mtafiti mwingine wa zao hilo wa kituo hicho Kasiga Ngiha alisema kwa sasa wataalamu wa kituo hicho wanapita maeneo mbalimbali nchini kutoa elimu ya kuongeza ubora na uzalishaji wa zao la korosho kwa tija na ustawi.

Mtafiti Mwandamizi na Mdhibiti wa visumbufu vya wadudu na magonjwa kwenye zao hilo, Dkt.Wilson Nene alisema kituo hicho kinatoa mafunzo hayo lengo ni kuwawezesha wakulima na maafisa ugani kuwatambua wadudu waharibifu, magonjwa na namna ya kukabiliana nayo ili kufikia shabaha tarajiwa kutoka tani laki tatu zinazozalishwa kwa sasa kufikia tani milioni 1 ifikapo  2023.

" Korosho inafaida nyingi ikiwemo baada ya kusindika tunazalisha bidhaa kama korosho karanga, na bibo lake hutumika kutengeneza bidhaa ya juisi, mvinyo, ethanol na malisho ya mifugo." alisema Nene.

Alisisitiza kimsingi mafunzo hayo yanalenga kutoa teknolojia ya mbinu bora na za kisasa za uzalishaji wa zao la korosho kwa kuzingatia wapi mkulima atapata mbegu bora, namna ya kuandaa shamba, kuchimba mashimo, kupanda na kupalilia hatimaye mavuno yake.

Kituo  cha Tari Naliendele pamoja na mambo mengine kimepewa majukumu ya kitaifa ya kutafiti, kustawisha na kuongeza tija na thamani kwenye mazao ya korosho na mbegu jamii ya mafuta-ikiwemo ufuta, karanga na alizeti. 

BALELE:WAZAZI/WALEZI JENGENI UPENDO,UKARIBU WATOTO WENU MUWEZE KUTAMBUA MABADILIKO YANAYOJITOKEZA

 

Mkurugenzi wa Taasisi ya Vuka Initiative Bi Veronica Ignatus akimkabidhi mgeni Ambaye Ni Mkuu wa wilaya ya Monduli Mhe.Edward Jonathan Balele risala,kulia kwake ni Katibu mkuu Vuka Initiative Kabula Sukwa  pamoja na Afisa Maendeleo mkoa wa Arusha Bi Blandina Nkini

Mkuu wa wilaya ya Monduli mhe.Edward Jonathan Balele akizungumza na wageni waalikwa katika Uzinduzi wa Taasisi isiyo ya Kiserikali ya Vuka Initiative iliyofanyika katika hotel ya Corrido spring Jijini Arusha.
Mkurugenzi a mwanzilishi wa Taasisi ya Vuka Initiative Bi Veronica Ignatus Boniface akisoma risala mbele ya mgeni rasmi katika siku ya Uzinduzi wa Taasisi hiyo 18)9/2020 iliyofanyika katika hotel ya Corrido Spring mkoani Arusha
Bi Kabula Sukwa katibu mtendaji wa Taasisi ya Vuka Initiative akiteta Jambo na wageni waalikwa siku ya Uzinduzi wa Taasisi hiyo uliofanyika mkoani Arusha.tar 18/9/2020
Afisa Maendeleo Mkoa wa Arusha bi.Blandina Nkini akizungumza katika Uzinduzi huo 
Mkurugenzi wa Taasisi ya Vuka Initiative Bi Veronica Ignatus akimkabidhi mgeni Ambaye Ni Mkuu wa wilaya ya Monduli Mhe.Edward Jonathan Balele risala,kulia kwake ni Katibu mkuu Vuka Initiative Kabula Sukwa  pamoja na Afisa Maendeleo mkoa wa Arusha Bi Blandina Nkini
Mkuu wa wilaya ya Monduli mhe.Edward Jonathan Balele kwa kushirikiana na baadhi ya viongozi wa Vuka Initiative wakikata keki kwa pamoja ishara ya kuzinduliwa rasmi kwa Shirika Hilo pamoja na Kampeni ya "Mwogeshe mwanao
Wa kwanza kulia Ni Mkurugenzi wa SASA Foundation bi Jovita kulia kwkae ni Wakili Mary Mwita katika hafla ya Uzinduzi wa Taasisi ya Vuka Initiative

Baadhi ya wagenj walioalikwa katika Uzinduzi wa Taaasis ya Vuka Initiative uliofanyika Jijini Arusha
Wageni waalikwa katika uzinduzi huo wakifuatilia kwa makini kile kinachoendelea   
Wageni waalikwa katika uzinduzi huo wakifuatilia kwa makini kile anachozungumza mkuu wa wilaya ya Monduli .
Shughuli ya uzinduzi ikiendelea ,wageni waalikwa wakiendelea kufuatilia 

Mkuu wa wilaya ya monduli Edward Jonathan Balele akipokea kipande cha keki kutoka kwa mkurugenzi wa Taasisi ya Vuka Initiative bi Veronica Ignatus  mara baada ya zoezi la uzinduzi rasmi kukamilika
Shamrashamra zikiendelea baada ya mkuu wa wilaya ya Monduli kuzindua rasmi Taasisi ya Vuka Initiative 
Afisa Maendeleo mkoa wa Arusha Blandina Nkini akifurahi na mkurugenzi wa Taasisi ya Vuka Initiative baada ya uzinduzi itakayojikita kuhamasisha mapambano dhidhi ya kupinga ukatili na unyanyasaji wa kijinsia kwa wanawake wasichana na watoto

Mkurugenzi wa Vuka Initiative bi Veronica Ignatus akipongezana na Katibu wa Taasisi hiyo bi Kabula Sukwa mara baada ya uzunduzi rasmi uliofanyika jijini Arusha  mwishoni mwa wiki 
Na Mwandishi wetu,Arusha.
Wazazi /Walezi wametakiwa kutenga muda ,kujenga ,Upendo,ukaribu kwa watoto wao ili kutambua mabadiliko yanayojitokeza, kuwasikiliza na kubaini changamoto wanazozipitia pamoja na mienendo yao ili waweze  kuwasaidia kabla ya tatizo kuwa kubwa 

Amesema hayo Mkuu wa wilaya ya Monduli Mhe.Edward Jonathan Balele aliyemuwakilisha Mkuu wa mkoa wa Arusha mhe.Iddy Kimanta  katika Uzinduzi wa Taasisi isiyo ya Kiserikali ya Vuka Initiative uliofanyika  tar 18/9/2020 katika Hotel ya Corrido Spring na kuhudhuriwa na Viongozi mbalimbali wa Taasisi za serikali na zisizo za Kiserikali

Mhe. Balele  alisema kuwa kazi ya kuitumikia jamii ni ngumu na inahitaji msaada wa Mungu,hivyo Taasisi hiyo imechagua fungu jema katika kuungana na Serikali kuhamasisha mapambano dhidi ya vitendo vya Ukatili wa Kijinsia kwa wanawake ,wasichana,
watoto na jamii kwa ujumla.

Aidha ameipongeza Taasisi hiyo ya Vuka Initiative kuja na Kampeni ya ''Mwogeshe Mwanao''ambapo alisema kwamba imekuja kwa wakati sahihi kwani jamii umejisahau katika malezi ya watoto ambapo muda mwingi wamekuwa wakiutumia katika utafutaji na kusahau majukumu ya kifamilia.

"Kampeni hii imenikumbusha mwaka 1997wakati mke wangu amejifungua mtoto wetu wa kwanza ,alijifungua kwa kufanyiwa upasuaji,hatukuwa na msaidizi hivyo ilibidi nijifunze,majukumu yote yalikuwa kwangu,kumuangalia mama,kumuhudumia mtoto wetu pamoja na Mambo mengine pia inatukumbusha wajibu wetu Kama Walezi na wazazi kwa ujumla wetu."alisema Balele.

Alisema kuwa Kampeni hiyo imemgusa kwani katika wilaya ya Monduli kumekuwa na tatizo kubwa haswa jamii ya wafugaji kwa kuwatesa wake zao, ila jamii ikishirikiana kwa pamoja italeta maendeleo na itaepusha migogoro inayoibuka kila mara na kusababisha kudumaa kwa uchumi katika familia na jamii kwa ujumla.

" Balele:Siku moja nilipita Makuyuni,mama mmoja alinishika bega 
akilia akaniambia,mimi niliolewa nikiwa na umri wa miaka 12, na alikaa kwa mumewe miaka 5, wakafanikiwa kupata mtoto wa kwanza,akabeba ujauzito wa pili ukiwa na miezi 6 ,mumewe alimpiga kwa fimbo tumboni akapata maumivu makali mnokisha akamfukuza bila kuwa na msaada, akakimbilia msituni Engaruka , akajifungua mtoto akiwa amefariki,bila kupata msaada na wa mtu yeyote,alikaa porini kwa zaidi ya mwezi mmoja, ikampelekea kiakili kuonekana kuathirika hata kuonana na watu akawa anaogopa mno

...Lakini ilitokea kijana mmoja mfugaji kila siku akipita watu walikuwa wakisema kuwa yule mama ni kichaa kumbe sivyo!akachukua nafasi ya kumfuatiliana na kwenda kukaa nae nyumbani kwao akaanza kurudi katika hali yake ya kawaida kwa miaka 10 kati ya miaka 8 aliyoachwa na mumewe yule wa kwanza,akapata ujauzito tena akajifungua mtoto wa kike ambapo mtoto sasa ana miaka 2 na miezi 3,cha kushangaza zaidi yule baba aliyemuacha miaka 10 iliyopita safari hii anakuja kumchukua mtoto na yule mtoto alipewa na akaondoka nae.

Mhe.Balele anasema kuwa baada ya yeye kupata taarifa hiyo aliamua kuacha kila kitu na akafunga safari kuelekea Engaruka ,na kufikia mji anapokaa mama yule na hatua nyingine za kisheria zilifuata ikiwa ni pamoja na kuhakikisha kuwa yule mama anapata nyumba ya kuishi pamoja na changamoto zote alizopitia, lazima maisha yaendelee,anasema katika mila na desturi za jamii ya kimaasai alichokifanya huyo mwanaume inaonekana ni sahihi kabisa kwa mujibu wa mwanamke wa jamii hiyo.

Kwa upande wake Mkurugenzi na mwanzilishi wa Taasisi ya Vuka Initiative Bi.Veronica Ignatus alisema kuwa wanajishughukisha na utoaji wa Elimu itakayowajengea uwezo wanawake,wasichana na watoto pamoja na kuhamasisha mapambano dhidi ya Ukatili wa Kijinsia kwa wanawake na waatoto

 Bi.Veronica alisema kuwa Taasisi hiyo ni changa bali wanayo malengo makubwa ya kuanza shughuli za kuitumikia jamii na kusaidia serikali ya awamu ya tano ya Rais John pombe Magufuli ya kuboresha Maisha ya Watanzania,kwani kumuelimisha mwanamke na watoto ni kuiwezesha jamii na Taifa kwa ujumla.

Akizungumza Kampeni ya "Mwogeshe Mwanao"iliyopo 
ndani ya Taasisi hiyo Veronica alisema imelenga kupunguza changamoto za Ukatili na Unyanyasaji wa kijinsia katika jamii,Ikiwemo iutambua aina mbalimbali za ukatiliwa kijinsia kwa wanawake ,wasichana,watoto na jamii nzima. 

Pia Kampeni hiyo inalenga kuwakumbusha wazazi/Walezi na jamii kwa ujumla kuhusu jukumu la kuongeza ukaribu,uoendona mahusiano kwa watotona kutenga muda wa malezi na ufuatiliaji wankaribu kwa watoto.

Bi.Veronica alisema kuwa chanzo kikubwa cha ukatili wa kijinsia ni pamoja na mila na desturi mbaya ,mfumo dume,uelewa mdogo kuhusu sheria na haki za binadamu,imani potofu,kutokuwajibika kwa viongozi ,elimu duni ,ushirikina na sera na sharia kandamizi.

Aidha alisema kuwa wanatarajia kufikia watoto,na wanawake katika makundi kama wafanyakaziwa Sekta rasmi na zisizo rasmi ,mathalani mama lishe, wajasiriyamali,wa 
viwandani,wauza mahindi na n.k ambapo wamepanga kuanza na wilaya sita za mkoa wa Arusha Ikiwemo (W)Arusha mjini,Arumeru,Karatu,,Longido ,Ngorongoro na Arusha DC.

Bi.Veronica alisema kuwa msingi wao umekuja baada ya kugundua kuwa watoto wengi huathirika kwa kupigwa na kutendewa ukatili na unyanyasaji na watu wa karibu yao kama ndugu,jamaa,marafiki wenzao na hata shuleni

Aidha amesema kuwa Taasisi hiyo inaungana na mpango wa Taifa wa kutokomeza ukatili dhidhi ya wanawake na watoto kwa lengo la kupunguza kwa kiwango cha 50% ifikapo 2022 ambapo mpango huo ni sehemu ya utekelezaji wa sera ya maendeleo ya wanawake na jinsia ya mwaka 2000,mkakati wa Taifa wa maendeleo ya jinsia ya mwaka 2005,sera ya maendeo ya watoto ya mwaka 2008,sheria ya makosa ya kujaamiana ya mwaka 1998

Taasisi ya Vuka Initiative imesajiliwa kisheria kwa no 00NGO/R/1149 Kama Shirika lisilo la Kiserikali chini ya Sheria ya Mashirika yasiyo ya Kiserikali namba 24 ya mwaka 2020 kifungu namba 12(2).